دوتایی های جنبش دانشجویی
داشتم به جنبش دانشجویی و ویژگی هایش فکر می کردم. اینکه این جنبش را تعداد بیشماری از دوتایی ها پرکرده. دوتایی هایی که در هر زمانی معنای ویژه خود را داشته است. از مهمترین دوتایی های شناخته شده دوتایی اتصال / انفصال از قدرت است. این دوتایی به عنوان دو سر یک طیف در نظر گرفته می شود. ممکن است در یک زمان در صدی از هر کدام هم وجود داشته باشد. اما منظور از این دوتایی نسبت جنبش دانشجویی و ارتباطش با نهادهای قدرتمند است. دولت به عنوان بزرگترین آنها همیشه مورد سوال این جنبش بوده است. نگاه منتقدانه یا نگاه همدلانه به دولت از ویژگی های جنبش دانشجویی است. اینجا قصد ندارم درباره خوبی یا بدی این دوالیته ها حرفی بزنم.

دومین دوگانه را گفتمان آزادی و عدالت می سازد. جنبش دانشجویی در زمان های مختلف دارای دغدغه های مختلقی بوده است. اینکه آرمان نهایی عدالت است یا آزادی در منش و نوع عمل فعالان سیاسی تاثیر فوق العاده ای دارد. ممکن است هم عدالت و هم آزادی در آرمانهای جنبش دانشجویی معناداشته باشد، اما مهم این است که یک جنش در محل تفاطع و گزینش بین این دو کدامیک را برمی گزیند. جالب اینجاست که به فراخور تغییرات جنبش می توان تغییراتی را در گفتمان افراد تاثبر گذار بر ایشان نیز یافت. به عنوان مثال تغییرات مشهود در کلام کسی چون دکتر سروش گویای این مطلب است.
دوتایی بعدی گفتمان زنانه / مردانه است. اگر گفتمان ادبیات محور و زیبایی شناسانه را گفتمان نرم یا زنانه در نظر بگیریم و گفتمان سیاسی و اجتماعی صرف را گفتگوی سخت به نامیم با اغراق و اغماض می شود این نام را بر این گفتمان ها گذاشت. علت انتخاب این نام بیشتر حال و هوای این روزهای دانشگاه است که مصداق بارز گفتمان زنانه محسوب می شود. این فضا دارای ویژگی هایی است که در آینده بیشتر درباره آن سخن خواهم گفت.
دوتایی کمال گرایی و مصلحت گرایی نیز از جمله دوتایی های فعال دانشگاه است. آرمان داشتن آن هم آرمانهای ایدئولوژیک ویژگی بخشی از جنبش دانشجویی در یک زمان خاص بوده است. تغییرات مختلفی که در جامعه اتفاق افتاده است، عاملی برای تغییرات در این گفتمان است.
دوتایی نگرش انقلابی / اصلاحی هرچند تازه است و کم عمر اما از دستاوردهای دوران اصلاحات است. تا پیش از این تفوق گفتمان چپ در دانشگاه ها آنها را به سمت حرکت های تند و سریع متمایل می ساخته است. اما در سالهای اخیر گرایش منتقدانه به نگاه انقلابی و دگرگونی ساختاری به شدت در جامعه و به فراخور آن در دانشگاه تشدید شده است.
دوتایی فعالیت نظری و عملی شاید به ظاهر دوتایی مهمی در جنبش دانشجویی نباشد،اما به وضوح سیطره آن حداقل در جنبش دانشجویی بعد از انقلاب دیده می شود. سالهایی بوده که جنبش دانشجویی خوراک روشنفکری را تهیه می کرده است. حلقه های مطالعاتی شکل می گرفته و حتی مفاهیم ارزنده فکری در خلال کلاس ها و گفتگوهای در ارتباط با فعالین دانشجویی ساخته و پرداخته می شده است. اما در سالهایی تفوق نگاه نظری و داشتن پیشینه نظری در جنبش رنگ باخته و لایه های رویی سیاست به شکل عملگرایانه ای خود را نشان داده است.
یک دوگانه بارز در میان جنبش دانشجویی گفتمان بیگانه ستیزی / استیلای غرب است. نگاه ضد امپریالیستی تا نگاهی که به دنبال رسیدن به تجدد با معیارهای غربی است به عنوان دو سر طیف در جنبش دیده می شود. تغییرات وسیعی در این باره در میان دانشجویان دیده شده است.
همانگونه که دیده می شود هر بخش از زمان جنبش دانشجویی را می توان با بخشی از دوگانه های بالا تعریف کرد. هرکدام از این دوگانه ها توضیح خاصی را دارد. همه این دوگانه ها را می توان با دوگانه اتصال و انفصال از قدرت نیز تئوریزه نمود. اما آنچه امروز بسیار مهم است موضوع گفتمان زنانه / مردانه است. موضوعی که به علت تفاوت های معنادار خواست های دوجنس در دانشگاه و افزایش کمیت دختران در دانشگاه ایجاد شده است. پذیرش واقعیت این گفتمان راهبردهای جدیدی را فراروی ما قرار خواهد داد.
پی نوشت: مشروح آنچه اینجا نوشته ام به اضافه تعریفی از فضای حال جنبش دانشجویی را فردا در دانشکده فیزیک دانشگاه تهران ارائه خواهم داد. برنامه فردا راس ساعت سه و نیم برگزار می گردد و یکی از فعالین دانشجویی در نهاد نمایندگی رهبری همراه من در این مناظره و گفتگو خواهند بود.



۱۷ آذر ۸۷ @ ۵:۱۸ ب.ظ
خوشحالم اولین نظر را من می گذارم
روز دانشجو مبارک باد
برای دانشجویان دیروز و دانشجویان امروز
۱۷ آذر ۸۷ @ ۷:۲۸ ب.ظ
سلام و خسته نباشید
خیلی جالب بود
موفق باشید
۱۸ آذر ۸۷ @ ۷:۰۹ ق.ظ
یا سلام روز دانشجو همواره یاد اور شهادت عزیزانی است که جان خود را برای ازادی و استقلال ایران عزیز فدا کردند تا به قول دکتر شریعتی: تا هر که را میآید، بیاموزند، هرکه را میرود، سفارش کنند آنها هرگز نمیروند، همیشه خواهند ماند، آنها «شهید» هستند. این «سه قطره خون» بر چهره دانشگاه ما، همچنان تازه و گرم است. کاشکی میتوانستم این سه آذراهورائی را با تن خاکستر شدهام بپوشانم، تا در این سموم که میوزد، نفسرند! اما نه، باید زنده بمانم و این سه آتش را در سینه نگاه دارم.».
اری روز دانشجو سمبل شهادت و مبارزه علیه جور و بیدادو ستم هست.اما نکاتی را که خانم تو حید لو به انها پرداخته وبه عنوان دو تایی ها معر فی نموده چیزی جز ساخته و پرداخته خیال کج اندیش اوو امثال او نیست.ما می دانیم حر کتهایی دانشجویی همواره چه در قبل ویا یعد انقلاب بر جامعه ما تا ثیر گذار بوده چرا که جوان با پویایی و اگاهی خود موتور محرکه رشد و شکو فایی یک کشور هست. بر این اساس جریانات سیاسی همیشه سعی در کنترل و هدایت ان به سوی منافع خود بودند و هستند. اماوقتی از دو تایی ها حرف به میان می اید تو حید لو در ابتدا سعی در موجه جلوه دادن نوشته های خود کرده وبا صغرا و کبرا چیدن و اماده نمودن ذهن مخاطب سعی در القا همان مطالبی را دارد که دیروز بوش در سخنرانی خود در باره ایران گفته بود . و امید خود را با از بین رفتن قدرت اصلاح طلبان در باره ایران بر باد رفته نا مید وارزوی پیروزی مجدد اصلاح طلبان را کرد (در سالهای اخیر گرایش منتقدانه به نگاه انقلابی و دگرگونی ساختاری به شدت در جامعه وبه فرا خور ان در دانشگاه تشدید شده است) تو حید لو سعی در القا این مطلب دارد که اصلاحات امریکایی تنها راه نجات کشور وتنها اندیشه غالب در دانشگاههای ایران است . که هر گز انگونه که تو حید لو هم صدا با بوش فریاد می زند نیست. انگاه پا را فراتر گذاشته ودانشجو را را که همیشه برای مبارزه با استکبار در صف مقدم بوده دیگر دارای ان ویزگی ندانسته و او را الینه شده و مسخ شده به وسیله فر هنگ غربی می داند. انگار ایشان قیم حر کتها و جنیش دانشجویی ایران است می خواهد ان را بگونه ای که غربیان دوست دارند تئو ریزه کند. اما زهی خیال باطل به عکسی که برای این پست گذاشته نگاه کنید. همواره دانشجو را مو جودی عصیان گر نشان می دهد چه کسی گفته دانشجو همواره باید بر علبه حکومت کشور خود فریاد بزند فریاد دانشجوی ایرانی برای ازادیخواهی و نجات انسانها بوده و خواهد بود. او هر کجا رنجی و ظلمی ییند در عراق در افغانستان در غزه در فلسطین در لبنان در امریکای لاتین در جای جای این کره خاکی فریاد خواهد زد و صد البته در برابربی عدالتی هایی که در کشور خود نیز ساکت نخواهد بود .دانشجوی ما همان کسی است که در سازندگی این کشور در جهاد سازندگی چه در عرصه های تو لید وچه در عرصه های مدیریتی و موقع لزوم همانند سربازی جانباز برای دفاع از کشورش جان فشانی کرد. وقتی تو حید لو به دوتایی اتصال و انفصال از قدرت می رسد می خواهد بگویید یا سیاه باید یود یا سفید یا صفر یاشبد یا یک. والبته این در نظر دانشجوی مسلمان پذیرفتنی نیست. چرا که نه می توان کاملا وابسته به قدرت بود نه از ان کاملا جدا شد قدرت همواره بر خاسته از رای و نظر مردم هست . ودر یک جامعه اسلامی فرد فرد انسانها در برابر حکومت مسئول هستندو باید نقش خود را درست ایفا کنند . او می خواهد قشر دانشجو را با جدا کردن از بدنه ملت ان را همچون یک نیروی التر ناتیو در برابر حکومت اسلامی قرار دهد دقیقا همان خواسته امریکا است. در نظریه ازادی وعدالت سعی می کند موزیانه ان دورا از هم تفکیک کرده ویکی را برتر از دیگری بداند و این گونه وانمود کند که اجبارا باید یکی را انتخاب کرد انکه مهم تر است. باید گفت این دو هر گز از هم جدا شدنی نیستندازادی زمانی معنی خواهد داشت که در جامعه عدالت به معنی حقیقی ان وجود داشته باشد. هر چند منظور تو حید لو از ازادی کاملا اشکار است. در باره گفتمان زنانه و مردانه و گفتمان سیاسی را گفتمان سخت و گفتمان ادبی را گفتمان نرم نامیدن از ان دروغ های شاخ دار دیگری است که باید در قاموس تو حید لو پیدا کرد. مگر زنان ما همانهایی نیستند که که در ۸ سال دفاع مقدس دوشا دوش مردان این سرزمین بار جنگ را بر دوش کشیدند همسران و فرزندان خود را به میدان جهاد ومبارزه فرستادند و خود در عقبه نبرد از انان حمایت نمودند مگر دختران دانشجوی ما در روز قدس فریاد مرگ بر امریکا را بر سر استکبار نمی کوبندو مگر دختران هم پای پسران در فعالبتهای اجتماعی شرکت نمی کنند و هر جا لازم باشد از ولی امر خود اطاعت نمی کنند. تو حید لو می خواهد با نا میدن گفتمان نرم دختران مان را هماند باز یچه های غربی در بیاورد که از خود اراده ای ندارند. چقدر وقاحت لازم است تا ارزش یک زن مسلمان را تا این حد پایین بیاورد. وقتی که از مصلحت گرایی حرف می زند دانشجو را فاقد یک ایدئولوژی خاص دانسته و دانشجوی امروز را مورد تمسخر قرار داده و اورا مورد بد ترین تو هین ها قرار می دهد.اما جنبش دانشجویی نه در یک مقطع خاص بلکه در تمامی دوران دارای یک باور و بک ارمان بوده و خواهد بود.وارمان ان مبارزه همیشگی با هر نوع استکبار و ظلم خواهد بود دانشجوی مامکتبی وبا روحیه نشات گرفته از ارمانهای اسلامی خود همیشه خواب اشفته دشمنان ایران زمین را نقش بر اب خواهد ساخت.http://blot.persianblog.ir
۱۸ آذر ۸۷ @ ۱۱:۴۰ ق.ظ
سلام همیشه می خوانم و سکوت می کنم…. شاید فردایی دیگر …بهاری نه! …کشوری نه! …. آرامی دیگر…
به دنبال چه می گردیم؟!
۱۸ آذر ۸۷ @ ۱:۲۲ ب.ظ
“سالهایی بوده که جنبش دانشجویی خوراک روشنفکری را تهیه می کرده است” این جمله خیلی به دلم نشست. مرسی
۱۸ آذر ۸۷ @ ۱۱:۳۴ ب.ظ
نوشته های شما برای من زیاد خوانا نیست نمی دانم مشکل چیست اما فکر کنم قالب وبلاگ شما کمی به هم خورده و تمام خطوط در هم می شود وقتی وبلاگ شما را باز می کنم
۱۹ آذر ۸۷ @ ۹:۱۹ ب.ظ
از صحبت هایتان بسیار لذت بردم. موضوعی که درباره اش صحبت کردید موضوعی بود که مدت ها بود مخصوصا در مورد بچه های همین دانشکده خودمان در موردش فکر می کردم.از بچه های انجمن هم خواستم که باز هم یک وقتی از شما وقت بگیرند تا باز هم در موردش صحبت کنیم .ان شاا… که شما هم نه نگویید
باز هم ممنون.
۱۹ آذر ۸۷ @ ۱۱:۳۸ ب.ظ
سلام
علی غریب نویسنده کتاب ایستاده بر آرمان سایتی تاسیس کرده دیدن فرمایید .
http://www.aligharib.com