سیاستمان را دستمایه طنز کرده ایم و خودمان خبر نداریم. یکی از ویژگی های جامعه مدرن است که سرگرمی و تفنن و مهم است و برایش سرمایه گذاری هم می کنند. این نگاه تفنن جویانه در ادبیات، سینما، موسیقی، کتاب و مابقی مصارف فرهنگی ما خودش را نشان داده است. قصدم تحلیل آن نیست که جای بسی توجیه و تحلیل دارد. اما نکته جالب ماجرا سیاست زدگی مفرط ما آن هم به گونه ای تفننی است.

در این سالها تحقیقی صورت نگرفته که پاسخگویان در پرسشهای مستقیم درباره سیاست، عکس العمل های منفی ای از خود بروز ندهند. اغلب سیاست را بدترین کارها و ناصواب ترینشان می دانند. بالارفتن هزینه کار و فعالیت سیاسی و یا حتی بی فایده بودن فعالیت سیاسی عاملی برای فرار از این مفهوم به نظر می رسد. دلایل دیگری هم مبنی بر بی تفاوتی و ناامیدی یا نداشتن چشم انداز گفته اند که همه از یک جنس هستند. اما مهم این است که حتی سیاسیون هم نمی خواهند بپذیرند که مشغول فعالیت سیاسی هستند و به نوعی فعالیت خود را به اعمال اجتماعی یا فرهنگی تقلیل می دهند. اینها همه با پذیرش این نکته است که به دلیل شرایط خاص اجتماعی ما هر عمل فرهنگی و اجتماعی در اصطکاک با سیاست و سیاستمداران قرار می گیرد، کافیست نهادی غیر دولتی را عضو باشی تا بتوان این مسئله را به تمامی درک کرد.

این تصویر ضد سیاسی مردم و دانشجویان را بگیریم، در کنار بحث های سیاسی و تاکسی نوشت ها کمی به تناقض می خوریم. خانواده ای دور هم جمع نمی شود مگر به بحث بر سر شرایط روز. دوستان گفتگوهای خود را پایان نمی دهند بدون بحث و بررسی های سیاسی. در واقع به نظر می رسد به شدت جامعه در لایه های غیر رسمی سیاسی است و سیاست ها را دنبال می کند. به شدت جامعه منتقد است و سیاست را در ذره ذره زندگیش تاثیرگذار دانسته و وضعیت اقتصادی و معیشت خود را از چشم آن می بیند. در واقع به نظر می رسد لایه رویی روابط و رفتارهای مردم کاملا سیاست زده است، ولی در لایه های زیرین به شدت تحت تاثیر سیاست بوده و حتی در شکل و شمایل انتقاد هم که شده ان را پیگیری می کنند. البته مدل پیگیری سیاست نیز شرایط و ویژگی های خود را دارد ، که بعدتر به آن خواهم پرداخت.

اما یک نکته جالبی در کنار تمام این جو وفضای غیر رسمی سیاسی بوجود آمده و آن هم از تمایل به طنز کشیدن و سرگرمی نمودن بحث ها نشات می گیرد. هرچند گاهی طنز برای اجتناب از ورود مستقیم به مباحث سیاسی است و یا به دلیل محدودیت مطرح شدن بحث ها به شکل شفاف، اما به نظر می رسد شیوه های به کار گرفته شده بر مبنای تحلیل محتوای این پیام ها چندان گسترش به دلیل محدودیت را نشان نمی دهد. به نظر می رسد تمایل به طنز و سرگرمی کشانیدن مسایل عاملی برای به طنز کشیده شدن سیاست در جامعه ما شده است تا به کارگیری زبان طنز برای مقابله با محدودیت ها. به عنوان مثال نمونه ای از این طنزواره های سیاسی که دست به دست در بین مردم به قول خودشان سیاست زده می گردد، پیام های اس ام اسی سیاسی است که این روزها آغشته به برخی شخصیت های تلویزیونی - مثل یوزارسیف - هم شده است است.جامعه ای که از سیاست بیزار باشد نباید جوک های دست اولش و پیامهای پر مخاطبش سیاسی ترین های روز باشد.

به نظر می رسد شناخت مختصات جامعه از منظر سیاسی بدون تفکیک این لایه رویی و مقاومت ایشان در برابر امر سیاسی و لایه به شدت منتقد سیاسی ِ زیرین و نیز تمایل های سرگرمی گرایانه امکان پذیر نیست.