امیرمسعود عابدین: در دکترین نظامی مدرن، هواپیماهای آواکس نه فقط یک رادار پرنده، بلکه یک نیروی شتابدهنده و فرماندهی مرکزی در شبکه نبرد محسوب میشوند. چین در حال حاضر با تولید انبوه مدل KJ-۵۰۰ عملا بازار این نوع تایپ پروازی را در دست دارد، اما معرفی مدل بزرگتر و پیشرفتهتر KJ-۳۰۰۰ نشاندهنده یک جهش استراتژیک برای ایجاد یک ترکیب شبکه بلندمرتبه و بهینه در آسمان است؛ پروژهای که ناوگان کهنه آواکسهای آمریکایی را به شدت به چالش میکشد.
رقابت ابعاد و نسلها در آسمان
در حالی که سیستم آواکس کنونی ارتش آمریکا، یعنی E-۳ Sentry، متعلق به دوران جنگ سرد بوده و فرماندهان آمریکایی بارها آن را برای نبردهای مدرن اقیانوس آرام ناکارآمد دانستهاند، اما چین مسیر متفاوتی را پیش گرفته است. ارتش آمریکا قصد دارد مدلهای کوچکتر E-۷ را جایگزین کند که حسگرهای محدودتری دارند و به دلیل هزینههای سرسامآور، جانشین بزرگی برای E-۳ در نظر نگرفته است. در نقطه مقابل، چین با بهرهگیری از جثه بزرگ Y-۲۰B در مدل KJ-۳۰۰۰، ساختاری هماندازه با غولهای قدیمی اما مجهز به مدرنترین فناوریهای قرن بیست و یکم را روانه آسمان کرده است تا مکمل مدلهای کوچکتر باشد.
انقلاب در معماری راداری و شبکه نبرد
بر اساس گزارش پنتاگون، KJ-۳۰۰۰ احتمالا اولین سیستم آواکس جهان خواهد بود که حول یک معماری رادار دیجیتال جدید ساخته میشود. طراحان چینی به جای رادارهای فازی سهوجهی سنتی، از یک سیستم ترکیبی پیشرفته استفاده کردهاند؛ یک گنبد دوار حاوی رادارهای آرایه فازی فعال (AESA) که ابعاد آن به حداکثر رسیده تا اهداف پنهانکار را در فواصل بسیار دور شناسایی کند. این رادار پوشش کامل ۳۶۰ درجه را فراهم میکند و میتواند ضمن جستجوی سراسری، انرژی خود را روی بخشهای بحرانی متمرکز کند. این پرنده به عنوان قلب تپنده شبکه نبرد چین، دادههای جنگندهها، کشتیها، ماهوارهها و پهپادها را به یک تصویر واحد تبدیل میکند.
شکارچی رادارگریزها با مداومت پروازی بالا
استفاده از بدنه هواپیمای Y-۲۰B به مهندسان این امکان را داده است تا نه تنها خدمه و زیرسیستمهای بیشتری را درون هواپیما جای دهند، بلکه منبع تغذیه قدرتمندتری برای رادارهای پرانرژی فراهم کنند. یکی از اهداف اصلی این پروژه، رهگیری پرندههای رادارگریز است و منابع چینی از توانایی کشف اهداف پنهانکار در فواصل بیش از ۳۶۰ کیلومتر سخن میگویند. علاوه بر این، تجهیز این آواکس به لوله سوختگیری هوایی، امکان مداومت پروازی طولانیمدت را برای پشتیبانی از ناوگروهها و عملیات بمبافکنهای دوربرد در عمق اقیانوس فراهم میسازد.
همگامی با نسل ششم جنگندهها
ورود به خدمت این آواکس پیشرفته برای اواخر دهه ۲۰۲۰ یا اوایل دهه ۲۰۳۰ پیشبینی شده است؛ زمانی که دقیقا با معرفی اولین جنگندههای نسل ششم جهان همپوشانی دارد. با توجه به روند کنونی توسعه در صنایع نظامی پکن، به نظر میرسد چین خود را آماده میکند تا در ورود به خدمت جنگندههای نسل ششم و سیستمهای هدایت هوشمند هوایی، بیش از یک دهه از رقبای غربی خود پیشی بگیرد.
منبع: militarywatchmagazine
۲۲۷۳۲۲
